Thuisbatterij of buurtbatterij

Het is een actueel onderwerp: het thuis kunnen opslaan van je eigen zonnestroom in een thuisbatterij. Het klinkt natuurlijk heerlijk onafhankelijk: de zon schijnt overdag en ’s avonds kook je alsnog op je eigen groene stroom. Super duurzaam! Maar, zoals met zoveel technologische oplossingen, moeten we ons ook bewust zijn van de keerzijde aan het verhaal. De productie van thuisbatterijen is namelijk wel belastend voor het milieu.

Waarschijnlijk is collectieve opslag van energie – de buurtbatterij – de meer duurzame keuze. Toch heeft ook dat systeem zijn haken en ogen. In deze blog zet ik de belangrijkste voor- en nadelen van beide opties op een rijtje.

Mijn eigen thuisbatterij

De thuisbatterij

De batterij voor thuisgebruik is voor veel mensen aantrekkelijk, omdat je meer grip krijgt op je eigen energiehuishouding.

Voordelen:

• Je kunt meer gebruikmaken van je eigen zonnestroom, ook als de zon niet schijnt.
• Je wordt minder afhankelijk van fossiele brandstoffen en energieleveranciers.
• Het kan helpen het overvolle elektriciteitsnet iets te ontlasten.

Nadelen:

• De productie van batterijen kost veel energie en is vervuilend.
• Voor de benodigde grondstoffen is mijnbouw nodig, wat milieuvervuiling veroorzaakt. Daarbij zijn de arbeidsomstandigheden vaak slecht en komt kinderarbeid voor.
• Bij het laden en ontladen van accu’s gaat altijd een deel van de energie verloren.
• De capaciteit van een thuisbatterij is beperkt. Vaak wek je meer stroom op dan je kwijt kunt. In combinatie met een elektrische auto kan het systeem daarom het meest efficiënt zijn.

De buurtbatterij van De Kleine Burg

De buurtbatterij

Bij een buurtbatterij deel je de opslagcapaciteit met meerdere huishoudens. In feite gelden veel van dezelfde voor- en nadelen als bij een thuisbatterij, maar er zijn ook duidelijke verschillen.

Milieu Centraal schrijft hierover: “Eén grote batterij heeft voor dezelfde hoeveelheid opslag in de regel een iets lagere milieu- en klimaatbelasting dan een heleboel kleinere thuisbatterijen.” Met andere woorden: collectief opslaan is vaak duurzamer.

Daarnaast speelt er iets sociaals mee: een buurtbatterij kan bewoners stimuleren om bewust met energie om te gaan. Je bent samen verantwoordelijk voor het systeem en merkt elkaars gedrag op. Dat kan heel positief uitpakken, omdat je elkaar helpt besparen.

Maar… die sociale factor kan ook een nadeel zijn. Je bent minder vrij en moet rekening houden met afspraken in de groep. Helemaal wanneer je off-grid woont: op de momenten waarop jij stroom tekort komt, hebben je buren datzelfde probleem meestal ook. Dat kan voor spanningen zorgen en dan zijn heldere afspraken over de onderlinge verdeling van stroom heel belangrijk.

De Kleine Burg

Een praktijkvoorbeeld: De Kleine Burg in Rotterdam

Om een idee te krijgen van hoe dit er in de praktijk uitziet, sprak ik met Erik Poldervaart. Hij woont in De Kleine Burg in Rotterdam, waar ze off-grid leven met een buurtbatterij.

Erik vertelt:
“Op de Kleine Burg zijn we zelfvoorzienend in stroom. Op de meeste huisjes liggen zonnepanelen die onze buurtbatterij voeden. Die staat weer in verbinding met alle meterkasten in de huisjes. Als er te weinig zon is, dan is de batterij groot genoeg om ons minimaal twee dagen van elektriciteit te voorzien. Als er geen zon is, dan hebben we een elektrische auto die onze batterij kan opladen. Zo zijn we het hele jaar door verzekerd van stroom. Het werkt al vier jaar uitstekend. Een beperking van dit systeem is dat grootverbruikers, zoals elektrische verwarming, niet mogelijk zijn. Maar daar zijn alternatieven voor, zoals een cv op gas of een houtkachel. Niemand zit in de kou!”

Zijn verhaal laat zien dat een buurtbatterij heel goed kan werken, mits er duidelijke afspraken zijn en je als bewoners bereid bent samen te zoeken naar oplossingen.

Een ander praktijkvoorbeeld, sinds deze zomer in gebruik genomen, vind je bij mijn ‘buren’: de Aardehuizen Olst.

Tot slot

Of je nu kiest voor een thuisbatterij of een buurtbatterij: het is goed om je bewust te zijn van de impact van deze keuzes. Er bestaat geen perfecte oplossing – beide systemen hebben voordelen en nadelen. Wat ik mooi vindt aan de buurtbatterij is dat je niet alleen je energie, maar ook verantwoordelijkheid deelt. Je zal wel moeten samenwerken en zorgt ervoor dat je bewuster omgaat met je stroom. En dat is misschien wel net zo belangrijk als de technologie zelf, als het gaat om duurzaamheid.

Wie weet hoe de ontwikkelingen zich de komende jaren verder ontvouwen. Misschien worden batterijen schoner geproduceerd, of vinden we nog betere manieren om energie op te slaan. Tot die tijd blijf ik nieuwsgierig naar de pioniers die nu al ervaring opdoen, zoals de bewoners van De Kleine Burg.

Want of je nu kiest voor een thuisbatterij of een buurtbatterij: het uiteindelijke doel blijft hetzelfde. Minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en stappen zetten naar een duurzamere toekomst.